adwokat Zbigniew Tetkowski
kancelaria adwokat warszawa rozwody umowy budowlane

Interpretacje

Zmiany w ustawie o podatku od towarów i usług obowiązujące od 1 lipca 2015 r.

W dniu 27 kwietnia Prezydent podpisał uchwaloną przez Sejm 9 kwietnia obecnego roku ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 605). Ustawa ta wprowadza szereg istotnych dla podatników zmian do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”). Zmiany te można pogrupować na opisane poniżej kategorie.

 

I. Rozszerzenie kategorii towarów objętych procedurą „odwróconego obciążenia”.

Ustawa przewiduje rozszerzenie załącznika nr 11 do ustawy o VAT, zawierającego zamknięty wykaz towarów objętych procedurą odwróconego obciążenia, która przenosi obowiązek rozliczenia podatku z dostawcy na nabywcę. Do załącznika dodano w szczególności:

 

1) Niektóre kategorie metali, zbliżone do kategorii metali już objętych mechanizmem odwróconego obciążenia. Wśród nich znajdziemy m.in.:

  1. Arkusze żeberkowane ze stali niestopowej (PKWiU 24.33.20.0);

  2. Złoto inwestycyjne w rozumieniu art. 121 ustawy o VAT (bez względu na symbol PKWiU – w sytuacji, w której podatnik skorzystał z opcji opodatkowania) oraz złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku – o próbie 325 tysięcznych lub więcej (PKWiU ex 24.41.20.0);

  3. Metale nieszlachetne platerowane srebrem oraz metale nieszlachetne, srebro lub złoto, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu (PKWiU ex 24.41.50.0).

2) Wymienione poniżej urządzenia w rodzaju telefonów komórkowych, tabletów, laptopów oraz konsoli do gier, przy czym w odniesieniu do tej grupy towarów mechanizm odwróconego obciążenia stosuje się dopiero wtedy, kiedy łączna wartość netto (bez VAT) tych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji obejmującej te towary przekracza kwotę 20.000 złotych:

  1. Przenośne maszyny do automatycznego przetwarzania danych, o masie nieprzekraczającej 10 kg, takie jak: laptopy i notebooki; komputery kieszonkowe (np. notesy komputerowe) i podobne – wyłącznie komputery przenośne, takie jak tablety, notebooki, laptopy (PKWiU ex 26.20.11.0);

  2. Telefony dla sieci komórkowych lub dla innych sieci bezprzewodowych – wyłącznie telefony komórkowe, w tym smartfony (PKWiU ex 26.30.22.0);

  3. Konsole do gier wideo (stosowane z odbiornikiem telewizyjnym lub samodzielnym ekranem) i pozostałe urządzenia do gier zręcznościowych lub hazardowych z elektronicznym wyświetlaczem – z wyłączeniem części i akcesoriów (PKWiU ex 26.40.60.0).

3) Biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym – wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota o próbie 325 tysięcznych lub większej (PKWiU ex 32.12.13.0).

 

Szczególnej uwagi ze strony podatników wymaga prawidłowe zrozumienie pojęcia „jednolitej gospodarczo transakcji” w rozumieniu przepisów ust. 1c – 1g nowelizowanego art. 17 ustawy o VAT, ma to bowiem wpływ na określenie podatnika zobowiązanego do opodatkowania dostawy.

 

Przypadki rozliczeń dostaw dokonywanych w okolicach dnia wejścia w życie nowych przepisów o odwróconym obciążeniu zostały uregulowane w przepisach przejściowych – art. 3 i 4 ustawy nowelizującej. Zgodnie z tymi regulacjami:

  1. W przypadku uiszczenia przed dniem 1 lipca 2015 r. całości lub części zapłaty na poczet dokonanej od tego dnia dostawy towarów, dla której podatnikiem od dnia 1 lipca 2015 r. przestał być nabywca (zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT) na mocy przepisów ustawy nowelizującej, do tej dostawy stosuje się przepisy ustawy o VAT w brzmieniu dotychczasowym;

  2. W przypadku uiszczenia przed 1 lipca 2015 r. całości lub części zapłaty na poczet dokonanej od tego dnia dostawy towarów, dla której podatnikiem od 1 lipca 2015 r. stał się nabywca (zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT) na mocy przepisów ustawy nowelizującej, korekty rozliczenia tej zapłaty dokonuje się w rozliczeniu za okres, w którym dokonano dostawy tych towarów;

  3. W przypadku zawarcia przed 1 lipca 2015 r. umowy lub umów, w ramach których występują dostawy towarów wymienionych w poz. 28a – 28c załącznika nr 11 do ustawy o VAT (tzn. komputery przenośne, tablety, telefony komórkowe, konsole do gier etc.), przepisy art. 17 ust. 1c – 1e ustawy o VAT stosuje się odpowiednio do dostaw tych towarów dokonanych od dnia 1 lipca 2015 r., jeżeli łączna wartość tych dostaw, bez kwoty podatku, przekracza od dnia 1 lipca 2015 r. kwotę 20.000 złotych.

 

II. Odwrócone obciążenie tylko dla podatników VAT czynnych.

Nową i bardzo istotną zmianą w stosowaniu mechanizmu odwróconego obciążenia, wynikającą z treści znowelizowanego art. 17 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o VAT będzie to, że do stosowania tego mechanizmu będą zobowiązani tylko nabywcy będący podatnikami zarejestrowanymi jako podatnik VAT czynny. W konsekwencji podatnicy posiadający status podatników zwolnionych z podatku VAT nie będą musieli – tak jak ma to miejsce obecnie – rozliczać podatku w przypadku dokonania zakupu towarów objętych tym mechanizmem.

 

III. Informacje podsumowujące w obrocie krajowym.

Nowelizacja wprowadza obowiązek sporządzania informacji podsumowujących (do których sporządzania byli do tej pory zobowiązani co do zasady zarejestrowani jako podatnik VAT UE podatnicy dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowych) także w obrocie krajowym przez podatników dokonujących dostaw towarów lub świadczenia usług, dla których podatnikiem jest nabywca – w tym także przez podatników nabywających usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o VAT. Informacje podsumowujące w obrocie krajowym będą składane za okresy rozliczeniowe, w których powstał obowiązek podatkowy, w terminach przewidzianych dla złożenia przez podatnika deklaracji podatkowych. Kwestie te regulował będzie szczegółowo nowy przepis art. 101a ustawy o VAT.

 

IV. Zmiany w zakresie przepisów o „uldze na złe długi".

Przepisy ustawy o VAT o uldze na złe długi (art. 89a i 89b) umożliwiają wierzycielowi obniżenie podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w sytuacji, gdy dłużnik w określonym terminie nie zapłaci za zakupione towary i usługi. Dłużnik jest wówczas zobowiązany do odpowiedniego zmniejszenia odliczonego podatku naliczonego. Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości skorzystania przez wierzyciela z ww. ulgi, w przypadku, gdy dłużnik jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, podczas gdy dłużnik w takiej sytuacji stosowną korektę musi przeprowadzić. Co więcej, nie jest możliwe skorzystanie z ulgi na złe długi w rozliczeniach pomiędzy podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 32 ustawy o VAT.

Nowelizacja wprowadza tu dwie istotne zmiany:

  1. Wykreślenie art. 89a ust. 7 ustawy o VAT – tzn. przepisu, który uniemożliwiał skorzystanie z ulgi, jeżeli między wierzycielem a dłużnikiem istnieje związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2-4 ustawy o VAT;

  2. Dodanie przepisu (art. 89b ust. 1b ustawy o VAT), który znosi obowiązek dokonania przez dłużnika korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z nieopłaconej w 150 – dniowym terminie faktury w przypadku, gdy dłużnik w ostatnim dniu miesiąca, w którym upływa 150 dzień od dnia upływu terminu płatności, jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji.

 

V. Zmiany zakresu stosowania instytucji odpowiedzialności solidarnej oraz kaucji gwarancyjnej.

Załącznik nr 13 do ustawy o VAT zawiera wykaz towarów, do których stosuje się wynikającą z art. 105a ustawy o VAT solidarną odpowiedzialność podatnika wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika, przy spełnieniu określonych warunków. Do załącznika tego dopisano pewne nowe kategorie towarów, np. aparaty fotograficzne cyfrowe i kamery cyfrowe, części i akcesoria do fotokopiarek, atrament do pisania, tusz kreślarski oraz pozostałe atramenty i tusze. Skutkiem powyższego jest objęcie obrotu nimi wspomnianą instytucją odpowiedzialności solidarnej.

 

Jednocześnie, na mocy obowiązujących przepisów nabywca wyłączony jest z odpowiedzialności solidarnej, jeżeli nabywa towary od podmiotu wymienionego na dzień dokonania dostawy towarów w prowadzonym przez Ministra Finansów wykazie podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną. Na mocy omawianej nowelizacji następuje – obok nadal obowiązującej zasady 1/5 przewidywanej wysokości podatku należnego w danym miesiącu ze sprzedaży towarów wymienionych w załączniku nr 13 – ustalenie minimalnej wysokości kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ustawy o VAT, w zależności od tego, czy podatnik dostarcza paliwa (wówczas kaucja nie może być niższa niż 1.000.000 zł) czy inne wrażliwe towary (wówczas kaucja wyniesie co najmniej 200.000 zł). „Maksymalna” kaucja gwarancyjna, o której mowa w art. 105a ust. 3 pkt 3, dla podmiotów dostarczających towary z załącznika nr 13, wyniesie w przypadku dostaw paliw 10.000.000 zł, zaś w przypadku pozostałych towarów wrażliwych – 3.000.000 zł.

 

Wprowadza się również przepisy regulujące zmianę formy złożonej kaucji gwarancyjnej oraz doprecyzowujące niektóre formy składania kaucji oraz jej zwrot. Ważną nowością jest wprowadzenie oprocentowania kaucji gwarancyjnej złożonej w formie depozytu pieniężnego na rachunku urzędu skarbowego. Oprocentowanie będzie naliczane od dnia przyjęcia kaucji gwarancyjnej do dnia odpowiednio jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowej oraz wyniesie 30% stopy depozytowej ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. Odsetki będą zwracane wraz z kaucją gwarancyjną na zasadach właściwych dla zwrotu kaucji.

 

VI. Dalsze zmiany wchodzące w życie od 1 stycznia 2016 r.

Przedmiotowa nowelizacja wprowadza również istotne zmiany, których wejście w życie ustawodawca przesunął na dzień 1 stycznia 2016 roku. Wśród nich znajdują się:

  1. Zniesienie stosowania obniżonej stawki VAT na dostawy sprzętu ochrony przeciwpożarowej (wykreślenie art. 41 ust. 10 ustawy o VAT);

  2. Liczne zmiany w przepisach dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku prowadzenia działalności mieszanej (podlegającej opodatkowaniu VAT i pozostającej poza jego zakresem).

 

W przypadku, gdybyście mieli Państwo pytania o wpływ wprowadzanych zmian na prowadzoną przez siebie działalność, zapraszamy do kontaktu.

 

Opracowanie:

Łukasz Dziubecki

doradca podatkowy

porady prawne