adwokat Zbigniew Tetkowski
kancelaria adwokat warszawa rozwody umowy budowlane

Interpretacje

Niekonstytucyjne przepisy. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w roku 2012

Trybunał Konstytucyjny to samodzielny organ sądownictwa konstytucyjnego w Polsce. Jego podstawowym zadaniem jest kontrola zgodności norm prawa niższego rzędu z normami prawnymi wyższego rzędu, a przede wszystkim z Konstytucją i umowami międzynarodowymi. Poprzednie ujęcie kompetencji Trybunału Konstytucyjnego pozbawiało charakteru ostatecznego orzeczenia o niekonstytucyjności ustawy, ponieważ Sejm w ciągu 6miesięcy mógł takie orzeczenie odrzucić, co oznaczało pozostawienie niekonstytucyjnej ustawy w systemie prawa obowiązującego. Konstytucja z 1997 roku zerwała z takim uzależnieniem Trybunału Konstytucyjnego od władzy ustawodawczej. W myśl jej art. 190 ust. 1 "Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne". Wywierają one skutki erga omnes i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, tzn. z tym dniem traci moc obowiązującą akt normatywny. Trybunał może jednak określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Ponadto sentencje wszystkich orzeczeń dotyczących kontroli norm podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w dzienniku urzędowym, w którym dany akt normatywny był ogłoszony, a jeżeli akt nie był ogłoszony – orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej „Monitor Polski”.

 Zestawienie przepisów, które w roku 2012 zostały uznane za niekonstytucyjne:

STYCZEŃ 2012

 Wyrok TK z 10 stycznia 2012 roku – sygn. akt P 19/10

Art. 22 ust. 4 Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w zakresie, w jakim określa termin do złożenia do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosku o przyznanie uprawnień z tytułu określonego w art. 2 pkt 7 tej ustawy został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.  

  1. Wyrok TK z 10 stycznia 2012 roku – sygn. akt SK 25/09

Art. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 roku o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego jest niezgodny z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz niedziałania prawa wstecz w związku z art. 64 ust. 1 i 3 oraz z art. 21 ust. 1, w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

 Wyrok TK z 12 stycznia 2012 roku – sygn. akt Kp 10/09

Art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 roku o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, przez to że pomija możliwość tworzenia walnego zgromadzenia jako organu kasy, jest niezgodny:

- z art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

- z art. 32 ust. 1 Konstytucji;

Art. 91 ust. 1 i 2 w/w ustawy jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

LUTY 2012

  1. Wyrok TK z 14 lutego 2012 roku – sygn. akt P 17/10

Art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych w zakresie, w jakim przyznaje najemcy roszczenie o przeniesienie własności spółdzielczego lokalu mieszkalnego, który przed nieodpłatnym przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, powiązane wyłącznie z obowiązkiem spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń wynikających z umowy najmu lokalu (pkt 1 powołanego przepisu) jest niezgodny z art. 64 ust. 1 Konstytucji.

  1. Wyrok TK z 28 lutego 2012 roku – sygn. akt K 5/11

Art. 114 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji.

MARZEC 2012

  1. Wyrok TK z 29 marca 2012 roku – sygn. akt K 27/08

Art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim ten wyłącza stosowanie zwolnienia od podatku wobec alimentów ustalonych w ugodach sądowych, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji.

 

KWIECIEŃ 2012

  1. Wyrok TK z 3 kwietnia 2012 roku – sygn. akt K 12/11

1)     Art. 42 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zakresie, w jakim upoważnia ministra właściwego do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, maksymalnej wysokości opłat związanych z pobytem w izbie wytrzeźwień, innej placówce utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego lub w jednostce Policji;

2)     § 29 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 roku w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego

-są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji.

  1. Wyrok TK z 18 kwietnia 2012 roku – sygn. akt K 33/11

1)     Art. 1 pkt 4 lit. A ustawy z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw przez to, że do art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej dodaje ust. 1a,

2)     Art. 1 pkt 4 lit. B ustawy z 16 września 2011 roku powołanej w punkcie 1 przez to, że nadaje nowe brzmienie art. 5 ust. 3 ustawy z 6 września 2001 roku powołanej w punkcie 1

- są niezgodne z art. 121 ust. 2 w związku z art. 118 ust. 1 Konstytucji.

  1. Wyrok TK 19 kwietnia 2012 roku – sygn. akt P 41/11

Art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lipca 2011 roku jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

MAJ 2012

  1. Wyrok TK z 8 maja 2012 roku – sygn. akt K 7/10

Art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw jest niezgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą dostatecznej określoności.

  1. Wyrok TK z 9 maja 2012 roku – sygn. akt SK 24/11

§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 1975 roku w sprawie kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych w postępowaniu sądowym w związku z regulacją zawartą w załączniku nr 1 lp. 11 do tego rozporządzenia w zakresie, w jakim ustanawia górną granicę wynagrodzenia dla biegłego z zakresu medycyny za wydanie opinii wyłącznie na podstawie akt sprawy, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 oraz art. 2 Konstytucji.

  1. Wyrok TK z 15 maja 2012 roku – sygn. akt P 11/10

Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe i naprawcze w zakresie, w jakim dotyczy dłużników, będących spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

  1. Wyrok TK z 17 maja 2012 roku – sygn. akt K 10/11

1)     Art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji,

2)     Art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 roku o Straży Granicznej,

3)     Art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych,

4)     Art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 roku o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu,

5)     Art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 roku o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

- są niezgodne z art. 41 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji.

  1. Wyrok TK z 24 maja 2012 roku – sygn. akt P 12/10

Art. 48 ust. 2 i art. 52 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w zakresie, w jakim nie przewidują odpowiedniego stosowania art. 37 ust. 1 tej ustawy przy ustalaniu podstawy  wymiaru zasiłków chorobowego i macierzyńskiego należnych ubezpieczonemu, dobrowolnie podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, którego niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego z tego tytułu, w sytuacji gdy było ono poprzedzone ubezpieczeniem chorobowym z innego tytułu są niezgodne z art. 32 ust. 1 w związku z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej.

CZERWIEC 2012

 Wyrok TK z 5 czerwca 2012 roku – sygn. akt K 18/09

Art. 55 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku – Prawo o ustroju sądów powszechnych w części obejmującej wyrazy „w terminie miesiąca od dnia przesłania tego wniosku” jest niezgodny z art. 179 oraz art. 2 Konstytucji.

2. Wyrok TK z 26 czerwca 2012 roku – sygn. akt P 13/11

Art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji przez to, że w każdym wypadku umorzenia na podstawie art. 823 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego zawieszonego wcześniej postępowania egzekucyjnego przewiduje pobieranie od dłużnika opłaty stosunkowej w wysokości nie niższej niż 1/10 wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

LIPIEC 2012

 Wyrok TK z 2 lipca 2012 roku – sygn. akt P 35/10

§10 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent w zakresie, w jakim uzależnia ustalenie podstawy wymiaru emerytury lub renty od tego, czy pracownik był zatrudniony w kraju przed wyjazdem za granicę jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

  1. Wyrok TK z 9 lipca 2012 roku – sygn. akt P 59/11

Art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 roku o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek strefy budżetowej w zakresie, w jakim pomija okres urlopu macierzyńskiego jako umożliwiający nabycie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, w sytuacji nieprzepracowania w ciągu całego roku kalendarzowego faktycznie 6 miesięcy, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 2 Konstytucji.

  1. Wyrok TK z 10 lipca 2012 roku – sygn. akt P 15/12

Art. 76 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

4. Wyrok TK z 11 lipca 2012 roku – sygn. akt K 8/10 

1) Art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o rodzinnych ogrodach działkowych jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

2) Art. 9 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim wśród innych niż Skarb Państwa i samorząd terytorialny podmiotów będących właścicielami gruntów, na których mogą być zakładane rodzinne ogrody działkowe wymienia tylko jedną organizację zrzeszającą działkowców, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji, 3) Art. 10 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2, art. 21 ust. 1 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

4) Art. 13 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim podział gruntów na tereny ogólne i działki oraz zagospodarowanie rodzinnego ogrodu działkowego przekazuje jednej organizacji zrzeszającej działkowców, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

5) Art. 14 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

6) Art. 15 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

7) Art. 17 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 21 ust. 1 Konstytucji,

8) Art. 18 ustawy powołanej w punkcie 1, w części obejmującej wyrazy: „ , za zgodą Polskiego Związku Działkowców”, jest niezgodny z art. 21 ust. 1 Konstytucji,

9) Art. 24 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 64 Konstytucji,

10) Art. 25 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

11) Art. 25 ust. 3 w związku z art. 27 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji; 12) Art. 31 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

13) Art. 16 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dotyczy zwolnienia Polskiego Związku Działkowców od opłat i podatków z tytułu prowadzenia działalności statutowej, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

14) Art. 19 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

15) Art. 21 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

16) Art. 23 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

17) Art. 25 ust. 1 i 4 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

18) Art. 26 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

19) Art. 28 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

20) Art. 29 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

21) Art. 30 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

22) Art. 35 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

23) Art. 36 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

24) Art. 37 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

5. Wyrok TK z 18 lipca 2012 roku - sygn. akt K 14/12

Art. 218 § 2 zdanie drugie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku – Kodeks wyborczy w zakresie postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej w sprawach, o których mowa w art. 215 § 4 tej ustawy, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz w związku z art. 99 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Opracowała: Karolina Pilawska

porady prawne